You are here
20 Μαΐου 2026, Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας.

Η Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας τιμάται από το 2018, όταν ευδοκίμησαν οι προσπάθειες της κυβέρνησης της Σλοβενίας με την υποστήριξη της Apimondia (Διεθνής Ομοσπονδία Μελισσοκομικών Ενώσεων), που οδήγησαν τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ να ανακηρύξει την 20ή Μαΐου ως Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας.
Η 20η Μαΐου επιλέχθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας, επειδή εκείνη την ημέρα γεννήθηκε ο Άντον Γιάνσα, πρωτοπόρος της σύγχρονης μελισσοκομίας. Ο Γιάνσα καταγόταν από οικογένεια μελισσοκόμων στη Σλοβενία, όπου η μελισσοκομία είναι μια σημαντική γεωργική δραστηριότητα με μακρά παράδοση.

Οι μέλισσες και άλλοι επικονιαστές όπως οι πεταλούδες, οι νυχτερίδες και το κολίμπρι απειλούνται ολοένα και περισσότερο από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Για να ενημερωθεί ο κόσμος σχετικά με την σημασία των επικονιαστών, τις απειλές που αντιμετωπίζουν και τη συνεισφορά τους στην βιώσιμη ανάπτυξη, ο ΟΗΕ καθιέρωσε την 20η Μαΐου ως Παγκόσμια Ημέρα της Μέλισσας.
Στόχος είναι να ενισχυθούν τα μέτρα που στοχεύουν στην προστασία των μελισσών και άλλων επικονιαστών οι οποίοι θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην επίλυση προβλημάτων σχετικά με την παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και να εξαλείψουν την φτώχεια στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Η επικονίαση είναι ωστόσο θεμελιώδης διαδικασία για την επιβίωση των οικοσυστημάτων μας. Σχεδόν 90% των άγριων ανθοφόρων ειδών βασίζεται αποκλειστικά ή εν μέρει στους επικονιαστές όπως και το 75% των εδώδιμων φυτών και το 35% της γεωργικής γης στον κόσμο. Οι επικονιαστές δεν συνεισφέρουν μόνο στην επισιτιστική ασφάλεια αλλά είναι κρίσιμοι και για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

Οι μέλισσες απειλούνται. Ο τωρινός ρυθμός εξαφάνισης των ειδών είναι από 100 έως 1.000 φορές υψηλότερος από τον κανονικό λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας. Σχεδόν το 35% των ασπόνδυλων επικονιαστών, κυρίως οι μέλισσες και οι πεταλούδες, και περίπου το 17% των σπονδυλωτών όπως οι νυχτερίδες, απειλούνται με εξαφάνιση παγκοσμίως.
Αν αυτή η τάση συνεχιστεί, οι θρεπτικές καλλιέργειες όπως τα φρούτα, οι ξηροί καρποί και πολλά λαχανικά θα υποκαθίστανται όλο και περισσότερο από σπαρτά όπως ρύζι, καλαμπόκι και πατάτες οδηγώντας τελικά σε μια ανισορροπία στην διατροφή.
Οι πρακτικές εντατικής γεωργικής εκμετάλλευσης, η αλλαγή χρήσης της γης, η μονοκαλλιέργεια, τα φυτοφάρμακα και η αύξηση της θερμοκρασίας που σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή δημιουργεί προβλήματα για τους πληθυσμούς των μελισσών και κατ’ επέκταση για την ποιότητα των τροφών που καλλιεργούμε.
Εξαρτόμαστε όλοι από τους επικονιαστές και είναι επομένως κρίσιμος ο έλεγχος της υποχώρησης της βιοποικιλότητας και η ανάσχεση της απώλειάς της.
Η πρόσφατη πανδημία του COVID-19 έχει αδιαμφισβήτητες επιπτώσεις στον μελισσοκομικό τομέα επηρεάζοντας την παραγωγή, το εμπόριο και ως συνέπεια στα νοικοκυριά των μελισσοκόμων.

Φέτος, η Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας επικεντρώνεται επομένως στην μελισσοκομική παραγωγή και στην υιοθέτηση καλών πρακτικών από τους μελισσοκόμους για την υποστήριξη των βιοτικών τους μέσων και την παράδοση προϊόντων καλής ποιότητας.
Ας δούμε λίγο και για τα τόσο χρήσιμα προιόντα που παίρνουμε από τις μέλισσες.
Μέλι
Για να παραχθεί ένα κιλό μέλι χρειάζονται ένα εκατομμύριο λουλούδια και 50.000 πτήσεις μελισσών. Κάθε κυψέλη μπορεί να παραγάγει περίπου 20 κιλά μέλι τον χρόνο.
Παγκοσμίως, υπάρχουν τουλάχιστον 300 είδη μελιού προερχόμενο από το νέκταρ ενός είδους φυτού.
Μεγαλύτεροι καταναλωτές μελιού (κατά κεφαλήν γραμμάρια ανά ημέρα)
Κεντροαφρικανική Δημοκρατία 9,62
Νέα Ζηλανδία 5,55
Σλοβενία 4,4
Ελλάδα 4,24
Ελβετία 3,87
Η Ιταλία είναι η μόνη χώρα στον κόσμο που αν και παραγάγει περισσότερες από 30 ποικιλίες μελιού, καταναλώνει τη λιγότερη ποσότητα.
Γύρη
Η γύρη είναι η τροφή των μελισσών και ειδικότερα των προνυμφών. Έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες με αντιοξειδωτικές και ανοσορυθμιστικές ιδιότητες.
Βασιλικός πολτός
Χρησιμοποιείται για τη σίτιση όλων των προνυμφών της μέλισσας, καθώς και για τις ενήλικες βασίλισσες. Έχει υψηλή διατροφική αξία και καταναλώνεται από τους ανθρώπους ως γενικό τονωτικό για την υγεία, για την καταπολέμηση των επιπτώσεων της γήρανσης και για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Πρόπολη
Η πρόπολη παρασκευάζεται από τις μέλισσες από ρητίνη δέντρων και αναμιγνύεται με κερί, μέλι και ένζυμα. Χρησιμοποιείται από τις μέλισσες για να σφραγίσει τις ρωγμές και μικρά ανοίγματα στην κυψέλη.
Η πρόπολη είναι μια σύνθετη ρητινώδης ουσία, με αντιμικροβιακές και αντισηπτικές ιδιότητες. Χρησιμοποιείται από τους ανθρώπους κυρίως ως στοματικό διάλυμα.
Δηλητήριο
Χρησιμοποιείται από τις μέλισσες- εργάτριες για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και την κυψέλη. Η πράξη του τσιμπήματος προκαλεί τον θάνατο της μέλισσας.
Κερί
Το κερί είναι μια λιπαρή ουσία που εκκρίνεται από τις μέλισσες με σκοπό την κατασκευή της κηρήθρας και τη σφράγιση των κελιών. Είναι αδιάβροχο και χρησιμοποιείται από τους ανθρώπους σε προϊόντα περιποίησης δέρματος. Επίσης, χρησιμοποιείται ως προστατευτικό επίχρισμα στην ξυλουργική, αλλά και για την κατασκευή κεριών.


