Μέρα αφιερωμένη σε αυτές που άνοιξαν το δρόμο για την ανώτατη εκπαίδευση στις γυναίκες

Για τους "Εναλλακτικούς" γράφει η ΗλιάναΤαχτσίδου 

Αφιερώνουμε την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας στις κυρίες εκείνες που σε πείσμα των καιρών αγωνίστηκαν να ανοίξουν το δρόμο της μόρφωσης στις γυναίκες για να μπορέσουν ισάξια με τους άνδρες να σταθούν στον στίβο της ζωής, Θεωρούμε ότι σε μια εποχή σαν τη δική μας που η γνώση και η μόρφωση υποτιμώνται και το χρήμα αναδεικνύεται ως κύριος στόχος στη ζωή των ανθρώπων, οι κυρίες αυτές πρέπει να αποτελέσουν πρότυπα για τις νέες γενιές.

Καταρχάς η Ελένη  Παντελίδου φοίτησε και τελείωσε το Αρσάκειο παρθεναγωγείο της Αθήνας και θέλησε να σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο, κάτι πρωτοφανές για την εποχή για γυναίκα. Το 1887 έκανε αίτηση για να εισαχθεί στην ιατρική σχολή του Πανεπιστήμιου Αθηνών αλλά απορρίφθηκε λόγω του ότι τα σχολεία θηλέων θεωρούνταν πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και όχι δευτεροβάθμιας όπως τα γυμνάσια που αποφοιτούσαν τα αγόρια. Αναφέρεται μάλιστα ότι κατά την είσοδο της στην αίθουσα χλευάστηκε από τους άνδρες συμμαθητές της που την υποδέχτηκαν με ποδοκροτήματα, ενώ της πετούσαν και σαΐτες. Η Παντελίδου απογοητεύτηκε από την απόρριψη της αίτηση της κι αυτοκτόνησε σε ηλικία 18 ετών.. Στο σημείωμα που άφησε ανέφερε:

Αυτοκτονώ, διαµαρτυρόµενη διά την αδικίαν. Ο θάνατός µου ας ακουστεί ως κραυγή εις εκείνους οίτινες θεωρούν τη γυναίκα ως μεσαιωνική δούλη

Η πρώτη επίσημα καταγεγραμμένη ελληνίδα φοιτήτρια είναι η Ιωάννα Στεφανόπολι που κατάφερε μετά κόπων και βασάνων να γίνει, το 1890, δεκτή στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ. Οι πιο έντονες ενστάσεις προέρχονταν από τη Θεολογική Σχολή που προέβαλλε ως επιχείρημα το ανίερο του θέματος, κάτι ανάλογο δηλαδή με την είσοδο των γυναικών στο ιερό της εκκλησίας. Παρακολούθησε για ένα διάστημα τα μαθήματα και συνέχισε τις σπουδές της στο Παρίσι. Επέστρεψε στην Ελλάδα, υποστήριξε τον Βενιζέλο και τη Μεγάλη Ιδέα και το 1913 έγινε η πρώτη γυναίκα διευθύντρια του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων.

Την ίδια χρονιά με τη Στεφανόπολι έκανε αίτηση εισαγωγής στο Πανεπιστήμιο η Φλωρεντία Φουντουκλή. Πήρε πάνω από δύο χρόνια για να την επεξεργαστεί η Σύγκλητος και, τελικά, η Φουντουκλή ήταν η πρώτη Ελληνίδα που σπούδασε Μαθηματικά. Και η αδελφή της Μαριάννα η πρώτη σπουδάστρια στο τμήμα της Φυσικής. Αλλωστε η θεία της Πολυτίμη Φουντουκλή υπήρξε η πρώτη δασκάλα στο σύγχρονο ελληνικό κράτος.

Οι Κεφαλονίτισσες Αγγελική και Αλεξάνδρα Παναγιωτάτου ήταν οι πρώτες φοιτήτριες στην Ιατρική Σχολή. Και οι δύο πήραν το πτυχίο τους με άριστα και η Αγγελική έκανε μετεκπαίδευση στη Γερμανία. Οταν γύρισε στην Αθήνα, το 1908, έγινε υφηγήτρια στο Πανεπιστήμιο, αλλά οι φοιτητές δεν ανέχονταν να τους διδάσκει γυναίκα. Μόλις έμπαινε στην αίθουσα, χτυπούσαν δυνατά τα πόδια τους στο πάτωμα και φώναζαν ρυθμικά «Στην κουζίνα, στην κουζίνα». Προς αποφυγή επεισοδίων, η Παναγιωτάτου επαύθη και συνέχισε την ακαδημαϊκή της καριέρα ως καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Καΐρου.

Αυτές και πολλές άλλες... Η Σοφία Λασκαρίδου, η πρώτη φοιτήτρια στη Σχολή Καλών Τεχνών, η Πιπίτσα Πεταλά, η πρώτη ελληνίδα χειρουργός, η Ελένη Κανελλοπούλου Πατρικίου, η πρώτη γυναίκα που, το 1923, αποφοίτησε από το Μετσόβιο Πολυτεχνείο με το πτυχίο της αρχιτέκτονος, η Ελένη Σκούρα, η πρώτη ελληνίδα βουλευτής, η Λίνα Τσαλδάρη, η πρώτη ελληνίδα υπουργός. Γυναίκες ηρωικές που δεν εστίασαν στο «αντίπαλο φύλο» αλλά στην κατάκτηση των δικαιωμάτων τους, έχοντας να αντιμετωπίσουν τη δυσπιστία των ομοφύλων τους, ακόμη και των φεμινιστριών της εποχής.

Είναι χαρακτηριστικό πώς σχολίαζε η «Εφημερίδα των Κυριών» τη συμμετοχή μιας φοιτήτριας σε κάποια φοιτητική διαμαρτυρία – διαδήλωση. Τι θα γινόταν αν τους κατέβρεχε η Αστυνομία και έπρεπε να τρέξει βρεγμένη και με λυτά μαλλιά; Αν άκουγε ανάρμοστες λέξεις; «Θα συνιστούσαμε εις την στασιάζουσα φοιτήτρια να αποθέση εις τους συναδέλφους της τα φοιτητικά συμφέροντα και να είναι εκείνοι διερμηνείς των ιδεών της»......