Η Παγκόσμια Ημέρα Φωτογραφίας καθιερώθηκε από το 2010 στις 19 Αυγούστου, με στόχο να παροτρυνθούν οι φωτογράφοι διεθνώς να επικοινωνήσουν μέσω της τέχνης της φωτογραφίας. 

Η φωτογραφία, περιέχει κάτι πολύ επαναστατικό το οποίο έρχεται από το μακρινό 1826 οπότε και “τραβήχτηκε” η πρώτη στο Saint Loup de Varennes της Γαλλίας από τον Nicephore Niepce, ο οποίος αποτύπωσε την πρώτη γνωστή μόνιμη φωτογραφία, αναπαράγοντας εικόνες με τη βοήθεια του ηλιακού φωτός, γεγονός που οδήγησε να ονομαστεί η τεχνική Ηλιοτυπία.

Οι εφευρέτες Joseph Nicephore Niepce και Louis Daguerre, εφηύραν το 1837, μια μέθοδο αποτύπωσης εικόνας πάνω σε επαργυρωμένο χαλκό, η οποίο ονομάστηκε Δαγκεροτυπία και είναι ο προάγγελος της φωτογραφίας. 

 Το 1839 και συγκεκριμένα την 19η Αυγούστου, αγοράστηκε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας από την Γαλλική κυβέρνηση η οποία αποφάνθηκε πως η φωτογραφία είναι ένα δώρο προς τον ελεύθερο κόσμο! Προς τιμήν εκείνης της ημέρας, κάθε χρόνο αυτήν τη μέρα, γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Φωτογραφίας.

Από το πολύ μακρινό 1826 μέχρι σήμερα, η επιστήμη και η τέχνη της φωτογραφίας, έχουν αλλάξει παρα πολύ. 

Ωστόσο από το 1826, ο φωτογραφικός φακός, απαθανατίζει τα πάντα, από σκηνές της καθημερινότητας έως απίστευτα τοπία, δημιουργώντας ένα πολύχρωμο μωσαϊκό, δημιουργημένο από φωτογράφους όλων των επιπέδων που ζουν σε διάφορες χώρες και εκφράζουν διαφορετικούς πολιτισμούς.

Δεν έχει σημασία ποιος είσαι, από πού είσαι, τι δεξιότητες ή τι εξοπλισμό διαθέτεις. Ειδικά η σημερινή ημέρα, Η Παγκόσμια Ημέρα Φωτογραφίας βοηθά να ανοίξουμε τα μάτια μας και να αντικρύσουμε όλες τις δυνατότητες που παρέχει η φωτογραφία να δείξουμε στους υπόλοιπους τον κόσμο μέσα από τα δικά μας μάτια!

Η φωτογραφία είναι προσωπική δημιουργία. Είναι έκφραση. Έχει τη δική της γλώσσα, κώδικα, παραδοχές, αλληλεπιδράσεις με εξωτερικούς παράγοντες, εκφραστικά εργαλεία, τεχνικά μέσα, δυνατότητες και περιορισμούς.

Η φωτογραφία είναι κοινωνική δημιουργία. Έκφραση της εποχής, των οικονομικο-κοινωνικών συνθηκών, των πολέμων, των αισθητικών προτιμήσεων, των εξελίξεων που κανένα πολίτη ενός τόπου δεν αφήνουν ανεπηρέαστο…

Αλληλεπιδρά με τις άλλες τέχνες, τα αισθητικά ρεύματα, τις πολιτιστικές αξίες, επηρεάζεται από τις τεχνικές εξελίξεις (όπως όλες οι τέχνες! και περισσότερο αυτή…) και προπάντων συγκινεί!

Μπορεί να συγκινήσει, να δημιουργήσει διάφορα συναισθήματα, σκέψεις, να προτείνει δράσεις ή να αποτρέψει, να αλλάξει συνειδήσεις ή απλά να φέρει μπροστά μας όμορφες εικόνες που θα μας ευχαριστήσουν καθαρά αισθητικά. Μπορεί απλά να μας αφήσει αδιάφορους – αλλά κάθε έργο τέχνης μπορεί να το κάνει αυτό!

Και φυσικά μπορεί να καταγράψει ιστορία. Ας προσπαθήσουμε να ψάξουμε ιστορικά γεγονότα μέσα από διάσημες φωτογραφίες.

Προφανώς το φανταστήκατε ότι είναι η φωτογραφία  για την πρώτη πτήση των αδερφών Wright. O Wilbur Wright έτρεχε δίπλα στο αεροπλάνο και ο Orville το πετούσε. Κανείς δεν θα είχε πιστέψει το εκπληκτικό τους επίτευγμα αν δεν είχε φωτογραφηθεί.

Αυτή η γυναίκα, με όνομα Florence Owens Thompson, έγινε το “πρόσωπο” των μεταναστριών-μανάδων σε όλο τον κόσμο. Αυτή η φωτογραφία τραβήχτηκε κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης του 1936 και η 32χρονη τότε Thompson και τα εφτά παιδιά της ήταν μερικά από τα θύματα της κρίσης.

Αυτή η θρυλική φωτογραφία τραβήχτηκε από τον Αμερικανικό Στρατό και φυσικά πρόκειται για την ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα το 1945, που οδήγησε σε περισσότερους από 150 χιλιάδες θανάτους αμάχων. Μία φωτογραφία που αποτυπώνει την φρίκη και το απάνθρωπο πρόσωπο του πολέμου. Καθώς ο κόσμος δεν είχε ξαναδεί ποτέ ατομική βόμβα, αυτό το στιγμιότυπο έκανε τον γύρο του κόσμου και έκανε την ανθρωπότητα να φοβάται για την έκταση που θα μπορούσε να πάρει ακόμα ένας παγκόσμιος πόλεμος.

Οι δύο πιο χαρακτηριστικές φωτογραφίες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που σηματοδότησαν το τέλος και την νίκη ενάντια στον ναζισμό. Η πρώτη φωτογραφία τραβήχτηκε πριν από την μάχη στο Iwo Jima της Ιαπωνίας, όπου σκοτώθηκαν τρεις από τους στρατιώτες που υψώνουν την αμερικανική σημαία σε ιαπωνικό έδαφος. Η δεύτερη φωτογραφία αποτυπώνει το επίσημο τέλος του πολέμου, μετά την νίκη του σοβιετικού στρατού στη μάχη του Βερολίνου.

Ο Neil Armstrong έβγαλε αυτή τη φωτογραφία του επίσης αστροναύτη Buzz Aldrin, όταν έκανε τα πρώτα του βήμα στο φεγγάρι. “Ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα τεράστιο άλμα για την ανθρωπότητα” είχε πει ο Άρμστρονγκ και πράγματι αυτή η φωτογραφία αποτυπώνει μία από τις σημαντικότερες στιγμές και ανακαλύψεις στην ιστορία της ανθρωπότητας.

 Η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι ίσως το πιο ανατριχιαστικό στιγμιότυπο από τον πόλεμο του Βιετνάμ. Η κατακραυγή που προκλήθηκε από τις εικόνες των εγκλημάτων του αμερικανικού στρατού συνέβαλε στην ανάπτυξη του μεγάλου αντιπολεμικού κινήματος, και στην ήττα των ΗΠΑ τρία χρόνια αργότερα. Ο Nick Ut κέρδισε το βραβείο Πούλιτζερ για την φωτογραφία αυτή. (Προσωπικά πιστεύω ότι είναι μια φωτογραφία που πρέπει όλοι οι άνθρωποι να την δουν προσεκτικά έστω μια φορά στην ζωή τους)

Πεκίνο, 5 Ιουνίου 1989. Το όνομά του είναι άγνωστο, όπως και η μοίρα του, αλλά ο «Τank man», όπως έμεινε στην Ιστορία ο Κινέζος διαδηλωτής της πλατείας Τιεν Αν Μεν, ήταν ο πρωταγωνιστής της στιγμής όταν το κλικ της μηχανής του Στιούαρτ Φράνκλιν έκανε τον χρόνο να παγώσει. Ο Βρετανός φωτογράφος (αργότερα διετέλεσε πρόεδρος του πρακτορείου Μάγκνουμ) τράβηξε την εικόνα από ένα μπαλκόνι, δημιουργώντας μια μοναδική αίσθηση ακινησίας. 

Βερολίνο, 11 Νοεμβρίου 1989. Η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον Γάλλο φωτορεπόρτερ και ντοκιμαντερίστα Ρεϊμόν Ντεπραντόν δύο μέρες μετά την πτώση του Τείχους. Ο νεαρός άνδρας, Ανατολικός ή Δυτικός, ποιος ξέρει, βγάζει μια κραυγή ανακούφισης ή ελπίδας, προϊόν ίσως συσσωρευμένης οργής ή πόνου, και δίνει την εντύπωση ότι πιστεύει σε έναν καλύτερο κόσμο. Η κραυγή του ακούγεται μέχρι σήμερα.

Ίσως το πιο συνταρακτικό γεγονός του δυτικού κόσμου του 21ου αιώνα, η τρομοκρατική επίθεση στους Δίδυμους Πύργους αποτέλεσε την αφορμή για έναν αιματηρό πόλεμο στο Ιράκ. Ο φωτογράφος Richard Drew κατάφερε να αποθανατίσει την πτώση ενός ανθρώπου που βρισκόταν στο κτίριο την στιγμή της επίθεσης και έπεσε στο κενό.

Διαβάστε και προηγούμενο άρθρο μας για την Παγκόσμια Ημέρα Φωτογραφίας, κάνοντας κλικ εδώ [1].