Η 2α Απριλίου έχει καθιερωθεί από τον ΟΗΕ ως Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης για τον Αυτισμό με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση της διεθνούς κοινότητας καθώς και τη βελτίωση της ζωής των ατόμων με αυτισμό, ενθαρρύνοντας τα κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών να λάβουν τα ανάλογα μέτρα
Ορίστηκε με το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών "62/139. Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τον Αυτισμό", που εγκρίθηκε την 1 Νοεμβρίου 2007 και ενσωματώθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2007. Προτάθηκε από την εκπρόσωπο του Κατάρ στα Ηνωμένα Έθνη, την Αυτή Μεγαλειότατη Σεΐχισσα Mozah Bint Nasser Al-Missned, σύζυγο του Αυτού Μεγαλειότατου Σεΐχη Hamad Bin Khalifa Al-Thani, τον Εμίρη του Κράτους του Κατάρ, και υποστηρίχθηκε από όλα τα κράτη μέλη.
Η Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης για τον Αυτισμό εντάσσεται και φέτος σε έναν κόσμο που αναδιατάσσεται βίαια, σε ενεστώτα χρόνο, υπό το βάρος γεωπολιτικών συγκρούσεων και πολλαπλών κρίσεων. Οι συνέπειες της εντεινόμενης αστάθειας διαχέονται καθολικά στις κοινωνίες, διαπερνώντας το σύνολο των εκφάνσεων του κοινωνικού και οικονομικού βίου. Σε αυτό το πλαίσιο, τα δικαιώματα των ατόμων με αυτισμό δεν αναστέλλονται, δεν μετατίθενται και δεν σχετικοποιούνται. Αντιθέτως, διατηρούν ακέραιο τον δεσμευτικό τους χαρακτήρα και συνιστούν υποχρέωση της Πολιτείας που οφείλει να υλοποιείται στον ίδιο ενεστώτα χρόνο.
Δυστυχώς, η πραγματικότητα ακόμα εξακολουθεί να δομείται πάνω σε πάγιες ανάγκες, πάγιες ελλείψεις, πάγιες αδυναμίες και πάγιες διακρίσεις, που διαπερνούν το σύνολο των εκφάνσεων του βίου τους. Η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης, κοινωνικής φροντίδας και επαγγελματικής ένταξης παραμένει αποσπασματική, άνιση και συχνά ανεπαρκής, περιορίζοντας ουσιωδώς τη δυνατότητα ισότιμης συμμετοχής τους στην κοινωνική και οικονομική ζωή και υπονομεύοντας, στην πράξη, το δικαίωμά τους σε αξιοπρεπή διαβίωση.
Τα Ηνωμένα Έθνη, κάθε χρόνο, επιλέγουν μια θεματική που αφορά τον αυτισμό. Το θέμα ποικίλλει κάθε χρόνο, χωρίς να χάνεται το βασικό μήνυμα της ευαισθητοποίησης και της κατανόησης του αυτισμού και στην αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αυτισμό και το οικογενειακό τους περιβάλλον.
Για το 2026, το μήνυμα του ΟΗΕ για την Παγκόσμια Ημέρα φέρει τον τίτλο «Αυτισμός και Ανθρωπότητα – Κάθε Ζωή Έχει Αξία». Η φετινή θεματική αναδεικνύει και επιβεβαιώνει την αξιοπρέπεια και την αξία όλων των αυτιστικών ατόμων ως μέρος του κοινού ανθρώπινου μέλλοντος. Η εν λόγω εκδήλωση θα μεταδοθεί online ζωντανά στο κανάλι YouTube του ΟΗΕ και στην πλατφόρμα WebTV των Ηνωμένων Εθνών.
Η διαταραχή του φάσματος του αυτισμού (ΔΑΦ) αποτελεί μια από τις πιο συχνές αναπτυξιακές διαταραχές της παιδικής ηλικίας. Σύμφωνα με πρόσφατες επιδημιολογικές μελέτες, περίπου 1 στα 54 παιδιά διαγιγνώσκεται με κάποια μορφή αυτισμού, γεγονός που αναδεικνύει τη σημαντική παρουσία της διαταραχής στον γενικό πληθυσμό. Τα άτομα με διαταραχή του φάσματος του αυτισμού μπορεί να εμφανίζουν ήπιες ή πιο σοβαρές δυσκολίες, ανάλογα με το σημείο που βρίσκονται στο φάσμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η διαταραχή είναι πιο συχνή στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες, με την αναλογία να φτάνει περίπου το 3:1. Η έγκαιρη διάγνωση και ανίχνευση των συμπτωμάτων του αυτισμού στα παιδιά είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς μπορεί να βοηθήσει στην έναρξη της κατάλληλης θεραπείας και υποστήριξης, μειώνοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα άτομα με ΔΑΦ στην καθημερινότητά τους.
Τα παιδιά με ΔΑΦ δυσκολεύονται στις κοινωνικές τους επαφές και αλληλεπιδράσεις. Ωστόσο, οι θεραπευτικές παρεμβάσεις για την απόκτηση κοινωνικών δεξιοτήτων μπορούν να τα βοηθήσουν να νιώσουν πιο άνετα σε διαφορετικά περιβάλλοντα.
Παρακάτω θα βρείτε διάφορες πληροφορίες για τη σχέση μεταξύ κοινωνικών δεξιοτήτων και αυτισμού καθώς και τρόπους με τους οποίους μπορείτε να παρέμβετε!
Κοινωνικές δεξιότητες και αυτισμός
Η κοινωνική αλληλεπίδραση είναι ένας από τους τομείς όπου γίνονται περισσότερο αισθητά τα ελλείμματα που δημιουργεί η ΔΑΦ. Τα νευροτυπικά παιδιά γρήγορα εξοικειώνονται με την έννοια της κοινωνικής συμπεριφοράς κατά την επαφή τους με άλλα άτομα. Αντιθέτως, τα παιδιά με ΔΑΦ χρειάζονται αναλυτική καθοδήγηση για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να δρουν στις διάφορες κοινωνικές καταστάσεις.
Τα ελλείμματα κοινωνικών δεξιοτήτων στα παιδιά με αυτισμό αφορούν, κυρίως, τη χρήση της γλώσσας σε πραγματικές συνθήκες επικοινωνίας. Η διαταραχή κοινωνικής επικοινωνίας συχνά επικαλύπτεται από τον όρο-ομπρέλα της ΔΑΦ λόγω ομοιοτήτων στη διάγνωσή τους. Κοινό εύρημα αποτελεί η δυσκολία των παιδιών να:
- απαντούν όταν κάποιος τους μιλάει
- κατανοούν τις χειρονομίες και τη γλώσσα του σώματος
- μοιράζονται και να ελέγχουν τα συναισθήματά τους
- ακούν τους άλλους χωρίς να τους διακόπτουν
- παρακολουθούν μια συζήτηση και να μένουν προσηλωμένα σε ένα συγκεκριμένο θέμα
- αναφέρουν στοιχεία που σχετίζονται με το θέμα συζήτησης
- διατηρούν τη βλεμματική επαφή
- αντιλαμβάνονται τις διαφορές μεταξύ των εννοιών του χαιρετισμού, του σχολίου, της ερώτησης κ.τ.λ.
- επισημαίνουν τις διαφορές μεταξύ σαρκαστικής, χιουμοριστικής και ιδιωματικής χρήσης της γλώσσας
- δημιουργούν μακροχρόνιες φιλίες.
Η εκπαίδευση στις κοινωνικές δεξιότητες μέσω της διδασκαλίας στη σχολική τάξη μπορεί να γίνει και με άλλους τρόπους, όπως είναι:
- η ενασχόληση με ομαδικά παιχνίδια ρόλων που εστιάζονται σε συμπεριφορές που εκδηλώνονται στην τάξη
- η ανάγνωση κοινωνικών ιστοριών που δείχνουν αποδεκτές αντιδράσεις, σε συνδυασμό με σχετική συζήτηση
- ο σχεδιασμός φύλλων εργασίας και δραστηριοτήτων που αφορούν τα συναισθήματα, τις εκφράσεις χαιρετισμού και τη φιλία
- η ενασχόληση με παιχνίδια μεταξύ δύο ή περισσότερων ατόμων, έτσι ώστε οι συμμετέχοντες να μάθουν να περιμένουν τη σειρά τους για να παίξουν.
Πάνω απ' όλα, ίσως το πιο σημαντικό να θυμάστε είναι ότι, ενώ ένα παιδί με αυτισμό έχει κάποιες συγκεκριμένες ανάγκες, είναι ένα παιδί όπως τα άλλα. Και, όπως κάθε παιδί, χρειάζονται άνευ όρων αγάπη και αποδοχή για να ευημερίσουν.
Διαβάστε παλαιότερα άρθρα μας για την παγκόσμια ημέρα ενημέρωσης για τον αυτισμό κάνοντας κλικ εδώ για το 2024 [1], 2023 [2], 2022 [3], και 2016 [4].