Η διεθνής κοινότητα τιμά την μνήμη των θυμάτων του Ολοκαυτώματος κάθε χρόνο στις 27 Ιανουαρίου, με απόφαση της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ. Την ίδια ημερομηνία η Ελλάδα έχει καθιερώσει την Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος για να τιμηθεί η μνήμη των χιλιάδων Ελλήνων Εβραίων, που έχασαν τη ζωή τους στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και να εξαρθεί ο ηρωισμός των χριστιανών Ελλήνων, που με κίνδυνο της ζωής τους στην κατεχόμενη Ελλάδα, έσωσαν πολλούς Εβραίους συμπολίτες τους από βέβαιο θάνατο.
Το Ολοκαύτωμα (Shoa) ήταν η συστηματική, γραφειοκρατική και χρηματοδοτούμενη από το κράτος δίωξη και δολοφονία περίπου έξι εκατομμυρίων Εβραίων από το Ναζιστικό καθεστώς και όσους συνεργάστηκαν με αυτό. Οι Ναζιστές, οι οποίοι πήραν την εξουσία στη Γερμανία τον Ιανουάριο του 1933, πίστευαν ότι οι Γερμανοί ήταν «φυλετικά ανώτεροι» και ότι οι Εβραίοι ήταν «όντα που δεν άξιζε να ζουν».
Κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος, οι Ναζιστές καταδίωξαν και άλλες κοινωνικές ομάδες, τις οποίες θεωρούσαν «φυλετικά κατώτερες»: Ρομά και Σίντι (Τσιγγάνους), ανάπηρους, και ορισμένα Σλαβικά έθνη (Πολωνούς, Ρώσους και άλλους). Άλλες ομάδες διώχθηκαν λόγω των πολιτικών τους πεποιθήσεων ή τηςσυμπεριφοράς τους, όπως κομμουνιστές, σοσιαλιστές, Μάρτυρες του Ιεχωβά και ομοφυλόφιλοι.
Μήνυμα Αντόνιο Γκουτέρες, ΓΓ ΟΗΕ: Σήμερα τιμούμε τη μνήμη των έξι εκατομμυρίων Εβραίων που χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα – και τα πολλά άλλα θύματα – της άνευ προηγουμένου, υπολογισμένης σκληρότητας και φρίκης.
Αγαπητοί φίλοι,
Σήμερα τιμούμε τη μνήμη των έξι εκατομμυρίων Εβραίων που χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα – και τα πολλά άλλα θύματα – της άνευ προηγουμένου, υπολογισμένης σκληρότητας και φρίκης.
Η φετινή Ημέρα τιμάται εν μέσω της ανησυχητικής αύξησης του αντισημιτισμού.
Από τη φονική επίθεση σε συναγωγή στις Ηνωμένες Πολιτείες, ως τη βεβήλωση των εβραϊκών νεκροταφείων στην Ευρώπη, αυτό το αιώνιο μίσος όχι μόνο εξακολουθεί να είναι ισχυρό , αλλά όλο και χειροτερεύει.
Βλέπουμε τον πολλαπλασιασμό των νεοναζιστικών ομάδων και των προπαθειών να ξαναγραφτεί η ιστορία και να διαστρευλωθούν τα γεγονότα του Ολοκαυτώματος
Βλέπουμε το φανατισμό να κινείται με ταχύτητα φωτός στο Internet.
Καθώς ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος απομακρύνεται και ο αριθμός των επιζώντων του Ολοκαυτώματος λιγοστεύει, βαραίνει εμάς η ευθύνη να είμαστε πάντα σε επαγρύπνηση.
Και όπως ο πρώην αρχιραβίνος του Ηνωμένου Βασιλείου, ο Jonathan Sacks, δήλωσε τόσο αξιοσημείωτα: «Το μίσος που αρχίζει με τους Εβραίους δεν τελειώνει ποτέ με τους Εβραίους».
Πράγματι, βλέπουμε την μισαλλοδοξία να εισέρχεται στην κυρίαρχη πολιτική, στοχεύοντας τις μειονότητες, τους μουσουλμάνους, τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, και αξιοποιώντας τον θυμό και το άγχος ενός μεταβαλλόμενου κόσμου.
Τώρα περισσότερο από ποτέ, ας ενωθούμε στον αγώνα για τις Οικουμενικές Αξίες και ας οικοδομήσουμε έναν κόσμο Ισότητας για όλους.
27-01-26 Μήνυμα της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού Σοφίας Ζαχαράκη για τη Διεθνή Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος και την Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος
Αγαπητές μαθήτριες, αγαπητοί μαθητές,
Αγαπητές και αγαπητοί εκπαιδευτικοί,
Η 27η Ιανουαρίου είναι η μέρα που όλοι οφείλουμε να σκεφτούμε τα εκατομμύρια των Εβραίων που χάθηκαν απάνθρωπα, εξαιτίας του μίσους, της προκατάληψης, του αντισημιτισμού, σε μια από τις σκοτεινότερες στιγμές της Παγκόσμιας Ιστορίας.
Το Ολοκαύτωμα είναι και μέρος της δικής μας ιστορίας. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, πάνω από 62.000 Έλληνες Εβραίοι, συμπολίτες μας, εξοντώθηκαν. Ολόκληρες κοινότητες χάθηκαν, οικογένειες διαλύθηκαν και πόλεις με μακραίωνη εβραϊκή παρουσία άλλαξαν για πάντα. Η απώλεια αυτή αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της συλλογικής μας μνήμης.
Η μνήμη του Ολοκαυτώματος δεν αφορά έναν μακρινό τόπο ούτε έναν «άλλο» λαό. Αφορά τους Εβραίους της Ελλάδας – τους συμπολίτες μας – που έζησαν ως Έλληνες αλλά εξοντώθηκαν ως Εβραίοι. Σε αυτό το σκοτεινό κεφάλαιο της ιστορίας υπήρξαν άνθρωποι που βοήθησαν και στάθηκαν με θάρρος στο πλευρό των διωκόμενων, αλλά και πολλοί που σιώπησαν ή δεν μπόρεσαν να αντιδράσουν. Η σημερινή ημέρα μας υπενθυμίζει πως η αδιαφορία και η σιωπή μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο στη βία και πως η μνήμη δεν υπηρετείται με «ευχάριστα αφηγήματα», αλλά με ειλικρινή αντιμετώπιση της ιστορικής αλήθειας.
Η μνήμη, όμως, δεν αφορά μόνο το παρελθόν· αφορά τον τρόπο με τον οποίο επιλέγουμε να ζούμε μαζί σήμερα. Γι’ αυτό και για εμάς, στο Υπουργείο Παιδείας, η δράση είναι πρωτίστως παιδαγωγική και προληπτική. Καθώς η Κυβέρνηση ολοκληρώνει το Εθνικό Σχέδιο Δράσης κατά του Αντισημιτισμού για την προάσπιση της μνήμης του Ολοκαυτώματος, το Υπουργείο Παιδείας υλοποιεί ήδη εκπαιδευτικές δράσεις σε όλα τα σχολεία της χώρας, με στόχο τη μνήμη, τη γνώση και την αντιμετώπιση του αντισημιτισμού και της μισαλλοδοξίας.
Φέτος, για 12η χρονιά, πραγματοποιείται ο μαθητικός διαγωνισμός δημιουργίας ταινίας μικρού μήκους «Το Ολοκαύτωμα στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων». Οι μαθήτριες και οι μαθητές που διακρίνονται συμμετέχουν σε επιμορφωτικά προγράμματα και σε εκπαιδευτική επίσκεψη στο Άουσβιτς–Μπίρκεναου, ώστε η γνώση να γίνεται βιωματική εμπειρία και η μνήμη να συνδέεται έμπρακτα με τη δημοκρατία.
Στόχος μας είναι το σχολείο να αποτελεί χώρο γνώσης, μνήμης και ενσυναίσθησης· έναν χώρο όπου κάθε παιδί αισθάνεται ότι ανήκει και όπου οι νέοι άνθρωποι μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τον κίνδυνο του φανατισμού και να υπερασπίζονται τις αξίες του σεβασμού, της ισότητας και της δημοκρατικής συνύπαρξης.
Αυτό είναι το ουσιαστικό νόημα της σημερινής ημέρας.
Και αυτό είναι το χρέος της Παιδείας.